Meest gestelde vragen

Bloed geven mag volgens bijna alle religies. De voorwaarden zijn hetzelfde als de medische, namelijk dat het je niet schaadt en je gezond moet zijn.
Twijfel over doneren? Praat met een voorganger, religieuze leider of theoloog.

1. Je maakt een afspraak bij een Sanquin locatie in je buurt.

2. Je meldt je op de afgesproken tijd.

3. Met een korte medische vragenlijst bespreekt de donorarts je medische geschiedenis.

4. De arts meet je bloeddruk en hb-waarde. Als alles in orde is, kan je doneren.

5. Doneren gebeurt op de afnamestoel. Je kiest zelf in welke arm je geprikt wilt worden.

6. Bloed doneren zelf duurt ongeveer 10 minuten, de Sanquinmedewerker houdt in de gaten of alles goed gaat

7. Na de donatie eet en drink je wat in het donorcafé, dat is allemaal gratis.

8. Met een uurtje sta je weer buiten.

Nee. Het is even een prikje. Dat kan een beetje vervelend voelen, maar duurt niet meer dan een seconde. Als de donatie is begonnen voel je geen pijn. De donatie duurt zo'n 10 minuten. Er blijft een Sanquin medewerker bij je om te zorgen dat alles goed gaat. Er wordt goed voor je gezorgd.

Ja dat kan. Als je prikangst hebt, kun je dit tijdens de intake en medische controle bespreken. De Sanquinmedewerkers hebben veel ervaring met angst voor naalden. Ze nemen extra tijd om je goed te informeren en je op je gemak te stellen. Lees hier meer over prikangst.

Voordat je donor wordt, krijg je eerst een medische check om te kijken of je gezond genoeg bent. Zo weet je vóór het bloed geven al of dat veilig is voor jou als donor. Na het bloed geven kunnen sommige donors zich soms een beetje slap of duizelig voelen. Daarom zorgen de Sanquin medewerkers goed voor je. En daarom is het ook belangrijk dat je na afloop wat eet en drinkt in het donor café. Dat is gratis.

Je mag je aanmelden als donor als je:

●      tussen de 18 en 65 jaar bent;

●      50 kilo of meer weegt;

●      geen hiv of aids hebt; 

●      Nederlands of Engels spreekt en verstaat zonder hulp van een tolk of vertaalprogramma.

●      geen drager bent van het hepatitis B- of C-virus;

●      nooit een orgaan- of weefseltransplantatie hebt gehad;

●      nooit drugs of doping hebt gespoten;

●      niet zwanger bent tijdens het doneren

Roken of tatoeages zijn geen probleem. Heb je een bloedtransfusie of bloedproduct gekregen, dan bepaalt de reden voor je transfusie of je donor kunt worden. 

Deze strenge regels zijn er om jou als donor én de patiënten te beschermen. Al het bloed wordt tijdens de medische keuring en bij de donatie getest. Check hier wanneer je wel of niet bloed of plasma mag doneren.

Als jouw bloedgroep nodig is, word je opgeroepen om te komen doneren. Mannen worden elk jaar maximaal 5 keer opgeroepen om te doneren en vrouwen maximaal 3 keer. Je kiest zelf of en wanneer je komt doneren, binnen een tijdslot van 2 weken vanaf het moment dat je wordt opgeroepen.

Je bloed gaat eerst naar een laboratorium om de bestanddelen van elkaar te scheiden en om de witte bloedcellen (van het afweersysteem) uit het bloed te halen. Dit gebeurt om bijwerkingen bij patiënten te voorkomen. Elk bestanddeel wordt voor andere doeleinden gebruikt:

●      Rode bloedcellen worden gebruikt voor patiënten met bloedarmoede.

●      Bloedplaatjes worden gebruikt voor patiënten met kanker of bij grote bloedingen.

●      Plasma wordt gebruikt bij levensbedreigende situaties, zoals veel bloedverlies, brandwonden of problemen met de bloedstolling die snel behandeld moeten worden.

Onderdelen van het bloed die niet naar patiënten gaan, worden gebruikt voor diagnostische testen, wetenschappelijk onderzoek en het maken van levensreddende medicijnen. Zo wordt het gedoneerde bloed zo goed en nuttig mogelijk gebruikt.

Bekijk ook dit filmpje op YouTube voor meer uitleg.

De bloedcellen worden door Sanquin zonder winstoogmerk verkocht aan ziekenhuizen. Het grootste deel van het plasma wordt verkocht aan een farmaceutisch bedrijf. Dit bedrijf verwerkt het plasma tot levensreddende medicijnen voor Nederlandse patiënten. De winst van Sanquin wordt gebruikt voor onderzoek en voor het verbeteren van de gezondheidszorg.

Sommige bloedziektes zijn erfelijk bij mensen met roots in landen waar vroeger malaria was. Zo komt onder mensen met Afrikaanse, Noord Afrikaanse en Aziatische roots vaker sikkelcelziekte en thalassemie voor. Bij beide ziektes zijn de rode bloedcellen kleiner, kwetsbaarder en kunnen ze moeilijker zuurstof vervoeren door het lichaam. Wat leidt tot chronische bloedarmoede en veel lichamelijke klachten.

In Nederland zijn zo'n 300 patiënten met thalassemie, waarvan de helft kind. Hun levens hangen af van bloedtransfusies. En er zijn ruim 2.000 patiënten met sikkelcelziekte, waarvan een groot deel van de behandeling ook bestaat uit levensreddende bloedtransfusies. Elk jaar worden in Nederland tussen de 60 en 80 kinderen geboren met sikkelcelziekte, waarvan 75% niet ouder kan worden dan 5 jaar, zonder behandeling.

Deze patiënten zijn afhankelijk van bloedtransfusies die het beste bij ze matchen. En de enige vorm van genezing is door stamceltransplantatie. Hier is de juiste match dus van extreem belang voor succesvolle behandeling en genezing.

Stamcellen doneren mag volgens elke religie. De voorwaarden zijn hetzelfde als de medische, namelijk dat het je niet schaadt en je gezond moet zijn.

Twijfel over doneren? Praat met een voorganger, religieuze leider of theoloog.

Meld je aan bij Stichting Matchis hier. 

2.     Doe de online medische check.

3.     Vul je persoonlijke gegevens in. 

4.     Na de aanmelding krijg je thuis een pakketje met wattenstaafjes.

5.     Wrijf de wattenstaafjes langs de binnenkant van je wangen.

6.     Stuur de staafjes terug volgens de instructies per post.

7.     Het laboratorium checkt je weefsel en je wordt opgenomen in de databank.

8.     Alleen als er een match is word je opgeroepen.

Stichting Matchis is de enige non-profit organisatie in Nederland waar je je kunt registreren als stamceldonor voor iemand buiten je familie. Matchis heeft als enige je gegevens.

Als stamceldonor is de kans klein dat je ooit wordt opgeroepen om te doneren. Alleen als je matcht met een patiënt, neemt Stichting Matchis contact met je op. Dat gebeurt dus alleen als een patiënt die stamcellen nodig heeft, precies dezelfde weefselkenmerken heeft als jij. Die kenmerken meten we via het wangslijmvlies dat je opstuurt bij aanmelding.


Het doneren van stamcellen:

• 90% via bloed: Je krijgt in beide armen een naald en via een filterapparaat worden de stamcellen uit je bloed gefilterd. Het bloed zelf krijg je via je andere arm weer terug. 

• Soms via beenmerg: Stamcellen worden dan met een naald uit je bekkenbot gehaald. Dit wordt onder narcose gedaan. Dit kan na de donatie voor vermoeidheid zorgen en een beurs gevoel onder in de rug. 

De arts van de patiënt bepaalt of er stamcellen nodig zijn uit bloed of uit het bekken. Daarnaast mag jij ook je voorkeur opgeven. Bij donatie via het bloed, krijg je in de dagen ervoor een medicijn dat ervoor zorgt dat er voldoende stamcellen in je bloed zitten om te kunnen doneren. Het doneren is altijd vrijwillig.

Als je tussen de 18 en 55 jaar bent kun je stamceldonor worden, zolang je gezond bent. De reden dat mensen na hun 55e niet mogen doneren is omdat de kwaliteit van de stamcellen dan minder wordt. Dit geeft een risico voor de patiënt. De beste resultaten komen van donors tussen 18 en 35 jaar.

Als je stamcellen doneert via het bloed, krijg je in beide armen een infuus. De prik van het infuus kun je even voelen, maar verder doet het doneren geen pijn. Wel kun je de dagen voor de donatie last hebben van de medicatie die nodig is om de stamcellen naar de bloedbaan te verplaatsen. Dat kan een grieperig gevoel zijn, of wat botpijn.

Als je stamcellen doneert via het beenmerg in je bekken, gebeurt dit in het ziekenhuis onder narcose. Je voelt dan niets van de naald waarmee de stamcellen uit je bekken worden gehaald. Als je weer wakker bent na de narcose, kun je nog een aantal dagen last hebben van vermoeidheid en een beurs gevoel in je onderrug.

Die kans is heel klein. Minder dan 1% van de geregistreerde donors wordt ook echt opgeroepen. Het kan dus zijn dat je na je registratie nooit wordt opgeroepen. Áls jij die ene match voor iemand blijkt te zijn, is de kans groot dat dat maar één keer in je leven gebeurt.

Er zijn veel te weinig donors met roots van buiten West-Europa. Daarom kunnen niet alle patiënten met zo’n afkomst die stamcellen nodig hebben, geholpen worden. Door je aan te melden, kun je dus het leven van iemand redden!

90% van de stamceldonaties gaan via het bloed. Dat is geen operatie. Je krijgt de dagen voor de donatie medicijnen die ervoor zorgen dat je stamcellen naar de bloedbaan verplaatsen. Op de dag van de donatie kom je een aantal uur naar het ziekenhuis en daarna mag je weer naar huis. Ook als er stamcellen uit je beenmerg nodig zijn, kom je een dag(deel) naar het ziekenhuis. Met een naald worden de stamcellen uit je bekkenbot gehaald. Om te zorgen dat je hier niets van voelt, gebeurt dit onder narcose. Je mag dezelfde dag weer naar huis. Alle onkosten rondom de donatie (waaronder afwezigheid van werk) worden vergoed.

Als je wordt opgeroepen en je twijfelt, mag je altijd van gedachten veranderen. Je kunt je ook elk moment uitschrijven.

Alle onkosten rondom de donatie worden vergoed. Je krijgt bijvoorbeeld een vergoeding voor reiskosten. Als er niemand is die je van en naar het ziekenhuis kan brengen, wordt er een taxi geregeld. Ook een hotel kan vergoed worden. Als je een paar dagen niet kan werken, wordt dat gedekt.
Je krijgt niet betaald voor de stamceldonatie. Lees meer over vergoedingen op de website van Stichting Matchis.

Werk en inkomen

• Als je in loondienst werkt krijg je je salaris doorbetaald via de Ziektewet totdat je hersteld bent van eventuele bijwerkingen zoals klachten n.a.v. donatie.

• Ook als je als zelfstandige werkt, is er een compensatieregeling.

Lees meer over vergoedingen op de website van Stichting Matchis.

Alle kosten die worden gemaakt bij donatie of erna worden vergoed door Matchis. Het heeft dus geen effect op je eigen verzekering of Eigen Risico.

Volgens de meeste religies mag je tijdens je leven een nier of stuk van je lever aan iemand geven om zijn of haar leven te redden. De voorwaarden zijn hetzelfde als de medische, namelijk dat het je niet schaadt en je gezond moet zijn.
Twijfel over doneren? Praat met een voorganger, religieuze leider of theoloog

Als je gezond bent en gezonde organen hebt, kan je donor worden. Let op: je mag alleen doneren als je ouder bent dan 18, als je het vrijwillig doet en je gezond en niet zwanger bent.

Je leest er hier meer over.

Als iemand in je omgeving een nier of een deel van een lever nodig heeft, kun je hem of haar laten weten dat je wil doneren. Dan testen de behandelende dokters of jouw orgaan past bij de ontvanger. 

Dit gaat dus over doneren tijdens je leven. En dus niet over orgaandonatie na de dood. Voor orgaandonatie na de dood staat iedere Nederlander vanaf 18 jaar in het Donorregister. Daarin geef je aan of je wel of geen orgaan- en weefseldonor wil zijn na je overlijden. 

1. Je familielid of vriend(in) die ziek is, vraagt of je wil helpen door een nier of een stukje van je lever te doneren.

2. Als je donor wil zijn, wordt in het ziekenhuis onderzocht of je geschikt bent: dat betekent of je gezond bent en of je orgaan past bij de ontvanger.

3. Als alles goed gaat en je wil nog steeds doneren, worden afspraken en operatiedagen gepland.

4. Bekijk deze video voor meer uitleg: 
Bij leven een nier afstaan, hoe gaat dat?

Nee. Als je tijdens je leven wil doneren, kan je een nier of een stukje van je lever afstaan. Na je dood kun je ook andere organen doneren. Daarvoor geef je toestemming in het Donorregister. Je kan daarbij zelf kiezen welke organen je wel en niet wil doneren. Als je wil weten hoe je nu in het Donorregister staat, kun je dat hier checken met je DigiD. Als je niks hebt ingevuld, ben je automatisch donor. 

Nee. Je krijgt geen geld als je een nier of deel van je lever doneert. Je krijgt wel een vergoeding voor:


• Reis- en parkeerkosten naar het ziekenhuis.

• Kosten voor hulp in het huishouden na de operatie, als je nog moet herstellen.

• Reis- en verblijfskosten als je niet in Nederland woont maar de patiënt wel.

• Als je niet verzekerd bent voor fysiotherapie en andere thuiszorg.

• Kosten voor opvang van kind, naasten of huisdieren.

• Gemiste inkomsten door werk.

De zorgverzekering betaalt alles. Je betaalt geen eigen risico.

Je doneert aan een ziek iemand die een orgaan nodig heeft. Dit kan iemand zijn uit jouw omgeving die jou om hulp vraagt. Of je doneert anoniem. Het komt weinig voor dat iemand zijn nier aan een vreemde geeft, maar dat kan wel als je dat wil. Je kan doneren als je gezond bent en je orgaan geschikt is voor een ontvanger. 

Lees hier meer.